Đề thi Đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội form 2025 có đáp án (Đề 36) – Phần 2

Có hai lô sản phẩm. Mỗi lô đều có 30 sản phẩm. Lô thứ nhất có 20 sản phẩm tốt, 10 sản phẩm lỗi. Lô thứ hai có 15 sản phẩm tốt, 15 sản phẩm lỗi. Lấy ngẫu nhiên 1 lô và từ lô này lấy ra một sản phẩm.

Chọn cặp từ/ cụm từ thích hợp nhất điền vào chỗ trống.

Với tư cách là một thành viên của cộng đồng _____, con người cần rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, hoàn thiện nhân cách, nâng cao năng lực trí tuệ, phát triển tài năng, phát huy tinh thần sáng tạo, có lối sống _____, phù hợp với lợi ích và chuẩn mực của cộng đồng, đóng góp tích cực vào sự phát triển của bản thân và cộng đồng.

Chọn cặp từ/ cụm từ thích hợp nhất điền vào chỗ trống.

So với sư tử, linh cẩu có kích thước _____ nhưng số lượng nhiều, sư tử là loài mèo lớn nhất ở châu Phi và có kích thước _____ nên sư tử còn được gọi là anh cả của châu Phi, linh cẩu đốm còn được gọi là anh hai của châu Phi.         

Chọn cặp từ/ cụm từ thích hợp nhất điền vào chỗ trống.

Nho giáo giữ địa vị thống trị trong xã hội Việt Nam hàng thế kỉ. Bên cạnh những ảnh hưởng _____, nó cũng để lại nhiều ảnh hưởng _____, kìm hãm sự phát triển của dân tộc ta ngày hôm nay.

Những người mê lầm – không may là rất nhiều người vẫn còn sống trong mê lầm – suốt đời bị mắc kẹt vào sự khống chế của bản ngã, những người này sẽ nhanh nhảu nói với bạn rằng họ biết họ là ai: Nào là họ tên gì, bao nhiêu tuổi, nghề nghiệp gì, tiểu sử, ngoại hình của họ ra sao, và bất cứ những dữ liệu gì mà họ có thể tự gán ghép cho họ. Còn những người khác thì tỏ ra cao siêu hơn khi cho rằng họ là bậc bất tử hoặc là những linh hồn từ cõi trời giáng xuống. Nhưng những đấng bất tử này có thật sự biết được bản chất chân chính của mình không? Hay là họ chỉ thêm vào kho suy nghĩ của họ một mớ khái niệm nào đó có vẻ tâm linh? Biết được bản chất chân thực của chính mình là việc còn sâu sắc hơn chấp nhận một mớ khái niệm hay một niềm tin nào đó. Các khái niệm hay niềm tin thì giỏi lắm cũng chỉ là những tấm bảng chỉ đường còn tự thân chúng thì hiếm khi có năng lực đánh bật những khái niệm vô minh có gốc rễ rất sâu chắc, những khái niệm về bản thân mà bạn nghĩ về chính mình, một phần của tình trạng hiện thời của tình trạng bị điều kiện hóa trong tâm thức của con người. Hiểu biết sâu sắc về chính mình không có liên quan gì đến những ý nghĩ bất chợt trong suy nghĩ của bạn. Hiểu biết về chính mình có gốc rễ vững vàng ở trong Hiện Hữu, chứ không phải khuynh hướng tự đánh mất mình trong những dòng suy tư ở trong đầu.

(Eckhart Tolle, Thức tỉnh mục đích sống, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2023)

Theo đoạn văn, những người sống trong mê lầm là những người như thế nào?

Tại sao tác giả lại cho rằng những khái niệm và niềm tin không đủ để giúp con người hiểu rõ bản chất chân chính của mình?

Câu “có gốc rễ vững vàng ở trong Hiện Hữu” nhấn mạnh điều gì trong việc tìm kiếm sự hiểu biết về bản thân?

Thành phần biệt lập nào xuất hiện trong đoạn trích trên?

“Bản chất chân chính” mà tác giả nhắc đến trong đoạn trích là gì?

     Người Việt Nam còn nhận thức rõ về hai quy luật của triết lí âm dương. Những quan niệm dân gian kiểu: “Trong núi có may, trong đồ có hay, trong họa có phúc”; “Chim sa, cá nhảy chớ mừng, Nhện sa, xà đón xin đừng có lo”... là gì nếu không phải là sự diễn đạt cụ thể của quy luật “trong dương có âm” và “trong âm có dương”. Những nhận thức dân gian về quan hệ nhân quả kiểu Sướng lắm khổ nhiều; Trèo cao ngã đau; Yêu nhau lắm, cắn nhau đau; Nhất sĩ nhì nông, Con sãi ở chùa lại quét lá đa, Bao giờ dân nổi can qua, Con vua thất thế lại ra quét chùa... là gì nếu không phải là sự diễn đạt cụ thể của quy luật “âm dương chuyển hóa”?

     Chính nhờ có lối tư duy âm dương từ trong máu thịt mà người Việt Nam có được triết lí sống quân bình: Trong cuộc sống, gắng không làm mất lòng ai; trong việc ăn ở, gắng giữ sự hài hòa âm dương trong cơ thể và hài hòa với môi trường tự nhiên... Triết lí quân bình âm dương được vận dụng không chỉ cho người sống mà ngay cả cho người chết: Trong những ngôi mộ cổ ở Lạch Trường (Thanh Hóa) có niên đại vào thế kỉ III trCN được gióng theo hướng nam-bắc, các đồ vật bằng gỗ (dương) được đặt ở phía bắc (âm) và ngược lại, các vật bằng gốm đất (âm) được đặt ở phía nam (dương). Cách sắp xếp âm dương bù trừ nhau này rõ ràng là để tạo ra sự quân bình. Do triết lí quân bình âm dương, ngay cả hộ pháp ở chùa cũng có ông Thiện ông Ác (Thiện trước Ác sau).

     Chính triết lí quân bình âm dương này tạo ra ở người Việt một khả năng thích nghi cao với mọi hoàn cảnh (lối sống linh hoạt), dù khó khăn đến đâu vẫn không chán nản. Người Việt Nam là dân tộc sống bằng tương lai (tinh thần lạc quan): thời trẻ khổ thì tin rằng vẻ già sẽ sướng, suốt đời khổ thì tin rằng đời con mình sẽ sướng (không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời...). Một ví dụ điển hình cho tinh thần lạc quan lạ kì đó là bài ca dao miền Trung về mười quả trứng…

(Trần Ngọc Thêm, Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáo dục, Thành phố Hồ Chí Minh, 2011)

Đâu là biểu hiện của sự liên kết về mặt nội dung được thể hiện trong đoạn trích?

Theo triết lý âm dương, quan niệm “Sướng lắm khổ nhiều” có thể hiểu là:

Câu ca dao nào dưới đây cho thấy tính chất âm dương chuyển hóa?

Đâu là thông tin KHÔNG thể suy ra từ nội dung đoạn trích?

Cho các câu thơ sau:

1. Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh/ Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi (Chính Hữu, Đồng Chí)

2. Giọt giọt mồ hôi rơi/ Trên má anh vàng nghệ (Tố Hữu, Cá nước)

3. Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc/ Quân xanh màu lá dữ oai hùm (Quang Dũng, Tây Tiến)

Điểm chung của những câu thơ trên là gì?

Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi dưới đây.

     Khi chúng tôi đã đi qua cầu, xe đi qua một mê cung đường sá, có chỗ rất rộng và to, có chỗ lại là những ngõ hẻm vừa hẹp vừa ngoằn ngoèo, thế là tôi bị làm cho mụ mị hoang mang đến tuyệt vọng. Tim tôi đập thình thịch mỗi khi tôi nhác thấy bất cứ tòa nhà lớn màu xám nào có thể là Cô nhi viện. Cuối cùng xe ngựa chậm lại và dừng trước một cánh cổng sắt thật to bao quanh một tòa nhà rộng đơn điệu với nhiều cửa sổ hình cung. Mẹ hít một hơi thật sâu và nắm tay chúng tôi thật chặt. Mẹ không cần phải nói. Chúng tôi biết mình đã đến Cô nhi viện.

(Jacqueline Wilson, Hetty đi tìm mẹ, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2014)

Ngôi kể thứ nhất đem lại tác dụng gì cho đoạn văn trên?

Đọc đoạn thơ và trả lời câu hỏi dưới đây.

Mình cậy trẻ, dễ phá đi làm lại

Chút sai lầm, chưa sửa đã toan buông

Rồi đến lúc chẳng còn nhiều chọn lựa

Đành yên lòng chấp nhận chuyện sai hơn.

(Nguyễn Thiên Ngân, Có người sực tỉnh cơn mơ…, NXB Văn hóa – văn nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh, 2018)

Thông điệp nào được gửi gắm qua đoạn thơ?

Đọc đoạn thơ và trả lời câu hỏi dưới đây.

Mây ở đầu ô mây lang thang

Ôi! Chật làm sao

Góc phố phường

Mây ở đầu ô

Hẹn những chân trời xa lạ

Qua một ngọn cột đèn […]

 

Mây trắng lang thang

Gió đuổi bời bời phố chật

Những lớp người hai mươi tuổi

Ca nước đập vỏ bình toong

Khăn mặt thấm mồ hôi

Bụi đỏ

Bụi vàng

(Quang Dũng, Mây đầu ô, In trong Thơ Việt Nam chọn lọc, Thơ Quang Dũng, NXB Đồng Nai, Đồng Nai, 2006)

Hình ảnh “những lớp người hai mươi tuổi” với hình ảnh “mây đầu ô” có mối liên hệ gì với nhau?

     Chế độ phong kiến là một chế độ xã hội tất nhiên phải xuất hiện trong một thời kì lịch sử nào đó để giải quyết những vấn đề xã hội trong những khẳng định lịch sử nhất định. Thời đại lịch sử ấy, ở Tây Âu các đế quốc tan rã, văn minh thượng cổ suy nhược, trật tự xã hội đổ nát. Con người chỉ biết đánh nhau, giết nhau. Chính trong cảnh hỗn loạn ấy một trật tự xã hội mới được thành lập. Thoạt tiên những kẻ yếu, vì bản năng sinh tồn, cảm thấy sự cần thiết phải tự vệ, tìm tới một người cầm đầu. Người ấy có thể là một tù trưởng rợ, một giáo sĩ, một quan lại, một tay địa chủ hay một tên gian hùng. Bất cứ người nào có đủ sức mạnh, can đảm cũng được họ tôn lên để dẹp loạn, lập lại an ninh trật tự. Người yếu tôn người người mạnh, người mạnh ấy lại phục tùng người mạnh hơn nữa. Cứ như thế sự đoàn kết tự nhiên giữa người mạnh và người yếu, người bảo hộ và người lệ thuộc biến thành cái hệ thống phong kiến. Buổi đầu, người yếu muốn được người mạnh che chở phải đóng góp một phần tài sản hoặc một phần hoa lợi để nuôi võ sĩ, sắm khí giới, phải nộp một phần công xây đắp thành trì. Thành trì này khởi đầu là chỗ mọi người tới ẩn núp hoặc cất của cải khi có giặc. Như vậy là tự vệ mà buổi đầu mọi người bằng lòng tôn người cầm đầu, đóng góp để cho người ấy tổ chức binh đội tổ chức binh đội và xây đắp thành trì. Dần dần số người lệ thuộc càng đông, uy quyền người cầm đầu càng lớn. Rồi trải qua một thời gian, người này đánh dẹp được người kia, đất đai tập trung vào một số ít người thật mạnh khi ấy đã thành ra hoàng đế, quốc vương, lãnh chúa, người này tùy thuộc người kia và dưới cùng hết là đại đa số nông dân.

(Nguyễn Hiến Lê, Thiên Giang, Lịch sử thế giới, NXB Hồng Đức, Hà Nội, 2023)

Trong bối cảnh hỗn loạn, kiểu người nào được tôn lên làm người lãnh đạo?

Việc người yếu đóng góp tài sản và hoa lợi cho người mạnh phản ánh điều gì về mối quan hệ trong xã hội phong kiến?

Người mạnh và người yếu trong xã hội phong kiến có mối quan hệ gì?

Trong bảo tàng chiến tranh

người ta đặt bức tượng người lính

không rõ hy sinh năm nào

mặt trận nào

 

anh ở đó

cạnh chiếc xe tăng

như thật

 

trong bảo tàng chiến tranh

bức tượng mặc áo lính

khi Ucraina, lúc Nga, lúc Mỹ…

rất nhiều đoàn khách đến thăm

ai cũng đứng bên anh

lưu nhớ

 

bấy giờ

không còn tang thương

không còn giết chóc

những bà mẹ già

người Ucraina, người Nga, người Mỹ…

đến đây

ôm đứa con mình

mà khóc

 

trong bảo tàng chiến tranh

những quả bom

chứa đầy nước mắt.

(Mai Thìn, Những quả bom chứa đầy nước mắt, dẫn theo vannghebinhdinh.vn)  

Xác định thể thơ của văn bản trên?

Xác định điểm nhìn trong đoạn trích?

Câu văn “Bên kia sông, huyện Quảng Điền xa quá” gợi lên điều gì về tình cảnh của hai ông cháu?