Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 9 năm 2025-2026 THCS Đức Giang (Hà Nội) có đáp án

- Thể thơ: song thất lục bát.

- Nhân vật trữ tình: người con.

- Chi tiết khắc họa hình ảnh của mẹ: mưa nắng dãi dầu, sớm khuya bươn chải, sương gió gian nan vất vả, đôi vai trĩu nặng, buôn xuôi bán ngược, lưng còng, ...

(HS tìm được 3 chi tiết - đạt 0,5đ)

- BPTT: Ẩn dụ: Nắng mưa - Chỉ sự vất vả của cuộc đời mẹ

-Tác dụng:

+ Câu thơ trở nên sinh động, cảm xúc, tăng sức gợi hình, gợi cảm...

+ Gợi sự vất vả, hi sinh của mẹ

- Nêu được ít nhất 2 thông điệp phù hợp

Gọi ý:

+ Hãy trân trọng, biết on, thấu hiểu sự hi sinh của mẹ

a. Đám báo đúng yêu cầu của đề, cấu trúc đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ

Mở đoạn nêu được vấn đề, thân đoạn triển khai được vấn đề, kết đoạn khái quát được vấn đề.

b. Triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí

Bài viết có thể triển khai theo nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo các ý sau:

*Mở đoạn:

- Giới thiệu bài thơ và tác giả;

- Nêu cảm nghĩ chung về đoạn thơ: hình ảnh người mẹ hiền từ, gian lao vất vả nhưng luôn lặng lễ hy sinh vì con cái.

*Thân doạn:

- Nội dung: Làm nổi bật nội dung:

+ Khổ thơ đầu:

✓ Hình ảnh "mưa nắng dãi dầu". Đây là ẩn dụ cho những khó khăn, gian nan mẹ phải đối mặt.

✓ Sự chịu thương, chịu khó của người mẹ khi luôn nỗ lực làm việc để lo cho gia đình. Người mẹ không oán trách hay ca thán, thể hiện lòng bao dung, đức hy sinh cao cả.

+ Khổ thơ thứ hai:

✓ Nhấn mạnh sự bền bỉ của người mẹ trong cuộc sống gian khổ...

✓ Khắc họa gánh nặng mà mẹ mang trên vai không chỉ là vật chất mà còn là tình thương con cái.

✓ Sự hy sinh không ngừng nghỉ gợi lên hình ảnh mẹ tảo tần, không quản ngại bất cứ điều gì vì con....

 ⇒ Công lao to lớn của mẹ không thể đong đếm hết được...

- Nghệ thuật: Ngôn ngữ thơ gần gũi, bình dị; giọng thơ xúc động, BPTT ẩn dụ... thể hiện tình sự vất vả, tần tảo, đức hi sinh của mẹ dành cho con ...

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

b. Xác định đúng yêu cầu của đề.

c. Yêu cầu đối với bài văn nghị luận:

HS có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo các yêu cầu sau:

* Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề nghị luận.

- Bày tỏ quan điểm của em

*Thân bài:

- HS giải thích: thế nào là sự hi sinh thầm lặng?

+ Hi sinh" được hiểu là sự quên mình vì người khác, đặt lợi ích của người khác lên trên bản thân mình.

+ "Thầm lặng" là âm thầm, lặng lẽ hành động, ít người biết đến.

+ Sự hi sinh thầm lặng là hành động tốt đẹp, sẵn sàng cho đi những yêu thương chân thành, giúp đỡ người khác từ những việc làm nhỏ nhất mà không đòi hỏi công lao đáp đền.

- Biểu hiện của sự hi sinh thầm lặng? (HS tự nêu)

- Bàn luận: Phân tích được ý nghĩa sự hi sinh thầm lặng.

+ Người có đức hi sinh: có lòng dũng cảm, tấm lòng nhân ái, mang điều tốt đẹp cho cuộc sống => được mọi người tôn trọng, yêu quý.

+ Đức hi sinh giúp con người sống gần gũi với nhau hơn, biết yêu thương nhau hơn, sẽ lan tỏa được nhiều thông điệp tích cực ra xã hội,

+ Thước đo đánh giá phẩm chất của con người...

+ Người được nhận sự quan tâm, sự hi sinh của người khác sẽ cảm thấy được ủi an, giúp đỡ, được quan tâm và sẻ chia họ cũng rất ấm lòng, là động lực giúp họ vượt qua những khó khăn của nghịch cảnh.

+ Người chấp nhận hi sinh cũng cảm thấy vui vẻ vì sự cho đi đã giúp người khác hạnh phúc và tốt đẹp hơn...

- Dẫn chứng (HS nêu dẫn chứng phù hợp)

- Bàn mở rộng:

- Liên hệ và rút ra bài học:

*Kết bài:

- Khẳng định lại quan điểm cá nhân.

- Liên hệ bản thân.

d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.