Đề tuyển sinh vào lớp 6 Tiếng Việt năm 2026-2027 THCS Trần Mai Ninh (Hạc Thành-Thanh Hóa) (có đáp án)

Xác định thành phần câu:

- Trạng ngữ: Trong sự yên lặng của dòng sông

- Vế 1: Chủ ngữ 1: em / Vị ngữ 1: nghe rõ cả tiếng thì thào của hàng tre xanh

- Từ nối giữa hai vế: và

- Vế 2: Chủ ngữ 2: lòng em / Vị ngữ 2: trở nên thảnh thơi, trong sáng vô cùng.

Kiểu câu: Câu ghép (xét theo cấu tạo).

a, Ý nghĩa của 2 từ "nghe":

Nghe¹ (Nghe ếch học bài): Là nhận biết, cảm nhận được âm thanh (tiếng ếch kêu) bằng thính giác (tai).

Nghe² (Nghe trời trở gió): Là sự cảm nhận, nhận biết bằng cảm giác của cơ thể, bằng tâm hồn trước sự thay đổi của thời tiết (gió lạnh ùa về).

b, Từ nghe¹ được dùng theo nghĩa gốc.

- Lỗi sai: Câu bị sai về logic và cấu trúc ngữ nghĩa giữa hai vế. Bản chất "hiền lành, chăm chỉ" không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới việc "yêu thương vợ con" thông qua từ nối "nên".

- Sửa lại thành câu ghép đúng: Thay đổi cấu trúc và sử dụng cặp quan hệ từ thích hợp để tạo sự mạch lạc giữa các vế.

+ Cách sửa 1: Cha tôi không chỉ là người hiền lành, chăm chỉ mà ông còn rất yêu thương vợ con.

+ Cách sửa 2: Vì cha tôi là người hiền lành, đức độ nên ông rất yêu thương vợ con.

Điền các từ ngữ chính xác theo văn bản của nhà văn Tô Hoài:

(1) khoan khoái

(2) thoáng đãng

(3) lùng sục

(4) tỉ mỉ

(5) cao hứng

- Biện pháp tu từ: So sánh ("Thanh Hóa yêu thương như chiếc nôi xinh"), Nhân hóa ("Hàng dừa xanh ôm bao bóng lá").

- Tác dụng (Đoạn văn khoảng 5 dòng):

Biện pháp tu từ so sánh đất quê Thanh Hóa "như chiếc nôi xinh" phối hợp cùng phép nhân hóa hàng dừa "ôm" bóng lá làm cho lời ca trở nên vô cùng sinh động, ngọt ngào. Phép so sánh này gợi cảm giác bình yên, ấm áp, biến vùng đất quê hương thành nơi che chở, nuôi dưỡng tâm hồn con người từ thuở khai sinh. Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh và bộc lộ tình yêu quê hương xứ Thanh tha thiết, niềm tự hào sâu sắc đối với nơi chôn rau cắt rốn thân thương của mình.

Bài làm tham khảo

Mùa hạ trong ký ức học trò luôn là một khoảng thời gian đong đầy những kỷ niệm đẹp đẽ và xao xuyến. Đọc đoạn thơ trong tác phẩm “Thơ viết cho ngày mai” của tác giả Vũ Nguyệt Anh, em cảm thấy lòng mình tràn ngập những cảm xúc êm đềm và rạo rực về một mùa hè tuổi thơ tươi đẹp. Ở khổ thơ đầu tiên, bức tranh mùa hạ hiện lên vừa dịu dàng vừa tinh nghịch. Tiếng mưa rơi được nhà thơ nhân hóa vô cùng đáng yêu qua từ “lao xao chạm”, khiến hạt mưa như có tâm hồn đang nhẹ nhàng đánh thức mái hiên nhà. Đặc biệt nhất là hình ảnh “Ve thêu sợi âm thanh mỏng / Dịu dàng trên mấy nhành hoa.” Tác giả không viết là ve kêu, mà dùng từ “thêu” – một cách liên tưởng hết sức mới lạ. Tiếng ve ngân vang râm ran khắp các vòm cây giờ đây được đan cài khéo léo như những sợi chỉ âm thanh mềm mại, dệt nên một tấm lụa nhạc mùa hè làm đẹp thêm cho những nhành hoa. Sang đến khổ thơ thứ hai, cảm xúc của nhân vật trữ tình lắng đọng lại trong không gian trường lớp thân thương. Hình ảnh bạn nhỏ ngồi “đọc một câu chuyện nhỏ” gợi lên sự yên bình, tĩnh lặng của những ngày nghỉ hè. Thế nhưng, trong sự yên ắng ấy, lòng bạn lại “bâng khuâng nhớ góc sân trường”. Đó là nỗi nhớ về những ngày tháng học tập vui vẻ bên bạn bè và thầy cô, nơi có “muôn nụ cười lấp lánh” của tuổi học trò hồn nhiên. Những nụ cười ấy không hề phai nhạt theo thời gian mà đọng lại thành những kỷ niệm yêu thương sâu sắc, sưởi ấm tâm hồn mỗi chúng ta khi phải rời xa mái trường. Bằng ngôn ngữ thơ giản dị, hình ảnh gần gũi và nhạc điệu trong sáng, đoạn thơ đã chạm đến những góc sâu kín nhất trong trái tim của mỗi bạn học sinh. Đoạn thơ không chỉ giúp em thêm yêu thiên nhiên mùa hạ rực rỡ mà còn khiến em biết trân trọng hơn những phút giây quý giá dưới mái trường mến yêu.