Tạo Trắc Nghiệm

Bộ 10 đề thi cuối kì 1 Ngữ Văn lớp 9 Cánh diều có đáp án( Đề 4 )

7 câu · Đề cuối kì 1

Đề tự luận: mỗi câu có đáp án tham khảo của đề gốc để bạn tự đối chiếu bài làm (không tính điểm).

Câu 1

Câu tự luận

Đọc văn bản:

“... Tôi vẫn còn nhớ mẹ thường hay nói với tôi, khi một ai đó buồn, họ cần rất nhiều người để chia sẻ. Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không phải có một phương thuốc nào hết. Khi chia sẻ một nỗi buồn, chúng ta sẽ không buồn hơn, nhưng người khác lại vui hơn. Và đừng bao giờ quay lưng lại với một người như vậy. Họ cần những khuôn mặt hơn là những viên thuốc. Họ cần những bàn tay, những tô cháo, những quả ổi hái để đầu giường. Họ cần mỗi buổi tối ghé lại ngồi với họ trong im lặng. Họ cần chúng ta dẫn họ lên đồi cuốc một mảnh vườn, và thỉnh thoảng hỏi có thích ăn bắp rang không...

Xe đã đậu trong sân. Chú Hùng ẵm cô Hồng vào nhà. Tôi chạy theo. Khuôn mặt cô xanh xao nhìn kinh sợ lắm. Mẹ tôi lấy cái gối dằn cho cô rồi đốt một lò than.

Mẹ nói lớn:

- Cái thằng Hùng này, lựa than gì mà khói nhiều quá. Kiểu này hấp người ta không bằng.

Mẹ nói vậy thôi, chẳng thấy khói gì cả. Ðể lò than xuống gầm giường, mẹ sai chú Hùng đào củ gừng. Rồi mẹ lấy chổi ra quét nhà soàn soạt.

Mẹ nói:

- Ðóng cái cửa này lại, gió độc lắm!

Mẹ sai chú Hùng mua cá về kho khô. Mẹ bảo cột con bò lại coi chừng nó ăn đám mì. Mẹ xuống nhà bếp khua chén rổn rảng. Mẹ xắn ống tay áo lên, sắp đặt mọi việc một cách ồn ào.

Mẹ nói:

- Cứ làm như vậy cho tôi, còn mọi việc tôi lo. Mấy anh đàn ông cứ là vô tích sự!

Tôi đến ngồi bên cô Hồng nắm chặt lấy tay tôi.

Tôi nói:

- Chừng nào cô khỏi bệnh, cô đan cho con chiếc nón len nhé. Con thích chiếc nón có nhiều tua và cái mũi dài dài.

Cô gật đầu. Tôi nói tiếp:

- Cô có thích ăn bắp rang không?

Cô lắc đầu nhưng mỉm cười với tôi.

Mẹ nói:

- Con đừng hỏi cô nữa, để cô nghỉ mệt.

Tôi đi ra ngoài nhưng vẫn nhớ nụ cười đó, bởi vì nó là nụ cười đầu tiên từ lúc cô đánh mất em bé. Một nụ cười trên khuôn mặt buồn.

Chiều tối mẹ mới về nhà với vẻ mệt mỏi. Ngồi trên bậc cửa, mẹ lấy lược ra gỡ tóc. Mẹ cứ chải mãi, chải mãi. Bố thắp đèn lên rồi mắc cái võng ra nằm. Tôi đến ngồi gần nhưng mẹ chẳng hay, có lẽ đang nghĩ ngợi cái gì đó. Lâu lâu lại thở dài. Tôi nhìn ra đường thấy gió cứ thổi suốt. Những ngọn cây như dính lại với nhau trong màu tối tối. Ðêm nay, nếu như trời không mưa, lúc 8 giờ trăng sẽ sáng lắm. Còn nếu như trời mưa thì tiếng đưa võng của bố sẽ không còn nghe thấy nữa. Những giọt mưa trên mái nhà luôn ồn ào, nhưng nếu nó không ồn ào có lẽ tôi không còn thích chúng.

Tôi nói với mẹ:

- Mẹ ơi, hồi chiều cô Hồng cười với con.

- Ừ, cô nhắc con mãi đó.

Con còn hứa sẽ đan cho con một cái nón len.

- Ừ!

- Mẹ có tin cô Hồng sẽ hết buồn khi ngồi đan nón không?

- Mẹ tin.

- Nhưng chú Hùng sẽ không hết buồn. Con thấy chú ra nhà sau ngồi một mình. Chú cũng chẳng thèm cột con bò.

- Không sao đâu con.

- Ngày mai con sang chơi với cô Hồng được không?

- Ðược. Nhưng con phải hỏi cô có đồng ý không đã.

- Con biết rồi.

Trăng đã lên, sáng vằng vặc. Có nghĩa là trời không mưa. Những đám mây trắng tinh như gấu bông bay nhởn nhơ; lúc thì bay qua, lúc thì bay lại, có lúc dồn ép vào nhau như những núi tuyết. Lại có một đám mây như hình em bé trôi nhẹ đi, cổ quàng một chiếc khăn lớn. Mặt trăng tròn vành vạnh nhô ra ở giữa như cái nôi bập bềnh, lúc thì lồng bên dưới đứa trẻ, lúc thì chạy lên phía trên không thể nào đoán trước được. Người ta nói trong mặt trăng có chị Hằng. Chị Hằng đẹp lắm nên lúc nào cũng giấu mặt trong những lưới mây. Tôi chỉ thích trong mặt trăng có một đứa bé như con của cô Hồng chẳng hạn. Một đứa bé sẽ làm cô Hồng cười khi từ trạm xá về, chú Hùng sẽ không khóc, mọi người đến thăm cô có cái để bồng, để ha hả. Người ta sẽ không né câu hỏi: “Em bé đâu rồi?”. Người ta sẽ nói: “Cho tôi ẵm bé Thương một chút coi”. Cô Hồng sẽ có cớ lâu lâu than phiền: “Dạo này con bé quậy quá. Em chẳng ngủ gì được”. Chú Hùng đi làm về sẽ hỏi: “Con gái ở nhà có hư không”, hoặc sẽ đùa: “Cô ở đâu mà cứ đến nhà tui khóc nhè vậy cà!”.

Mẹ tôi nói một đứa bé sẽ trao cho người phụ nữ một cái quyền thiêng liêng nhất, quyền làm mẹ. Không có đứa bé, họ sẽ không được làm mẹ. Họ sẽ đau khổ lắm. Họ sẽ thấy mình mất đi một nửa cuộc đời. Bởi cuộc đời người phụ nữ luôn gắn liền với đứa bé, là kho báu quý giá không có gì có thể đánh đổi với họ.”

(Nguyễn Ngọc Thuần.

trích Chương 12. Một ngày bí mật - Vừa nhắm mắt vừa mở của sổ)

Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì?

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

Phương thức biểu đạt: Tự sự

Câu 2

Câu tự luận

Đoạn trích có những nhân vật nào?

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

Đoạn trích có những nhân vật: nhân vật tôi (cậu bé), cha, mẹ, chú Hùng, cô Hồng.

Câu 3

Câu tự luận

Theo tác giả, những người đang buồn họ cần những điều gì?

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

Khi một ai đó buồn, họ cần:

+ rất nhiều người để chia sẻ.

+ cần những khuôn mặt hơn là những viên thuốc.

+ cần những bàn tay, những tô cháo, những quả ổi hái để đầu giường.

+ cần mỗi buổi tối ghé lại ngồi với họ trong im lặng.

+ cần chúng ta dẫn họ lên đồi cuốc một mảnh vườn, và thỉnh thoảng hỏi có thích ăn bắp rang không...

Câu 4

Câu tự luận

Trong đoạn văn sau, tác giả sử dụng phép liên kết nào? Tác dụng của phép liên kết đó?

“Tôi vẫn còn nhớ mẹ thường hay nói với tôi, khi một ai đó buồn, họ cần rất nhiều người để chia sẻ. Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không phải có một phương thuốc nào hết. Khi chia sẻ một nỗi buồn, chúng ta sẽ không buồn hơn, nhưng người khác lại vui hơn. Và đừng bao giờ quay lưng lại với một người như vậy.”

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

- Phép liên kết:

Phép lặp: nỗi buồn, chia sẻ

Phép thế: như vậy - buồn.

Phép nối: và

- Tác dụng:

+ Tạo sự liên kết, khiến đoạn văn trở nên chặt chẽ, mạch lạc hơn.

+ Nhấn mạnh, làm nổi bật nội dung của đoạn văn: việc chia sẻ nỗi buồn rất quan trọng với nhưng người mang những nỗi buồn.

Câu 5

Câu tự luận

Em nhận được thông điệp gì từ đoạn văn sau? Em có đồng ý với quan điểm của tác giả trong đoạn văn không? Vì sao?

“ Mẹ tôi nói một đứa bé sẽ trao cho người phụ nữ một cái quyền thiêng liêng nhất, quyền làm mẹ. Không có đứa bé, họ sẽ không được làm mẹ. Họ sẽ đau khổ lắm. Họ sẽ thấy mình mất đi một nửa cuộc đời. Bởi cuộc đời người phụ nữ luôn gắn liền với đứa bé, là kho báu quý giá không có gì có thể đánh đổi với họ.”

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

- Thông điệp: Làm mẹ là quyền thiêng liêng mà thượng đế trao cho phụ nữ, đứa trẻ sẽ giúp người mẹ có được quyền thiêng liêng ấy, cho họ niềm vui, hạnh phúc.

- Đồng tình, bởi vì đứa trẻ cho người mẹ được thực hiện thiên chức cao cả của mình, được cảm nhận tình yêu, trao đi và nhận lại tình cảm mẫu tử thiêng liêng.

Cần thấu hiểu, đồng cảm với nỗi đau của một người mẹ khi mất đi con của mình, đó là nỗi đau rất khủng khiếp mà không người mẹ nào muốn đón nhận, vì thế chúng ta cũng cần biết trân quý mỗi sinh mệnh mà mình có được.

Câu 6

Câu tự luận

Trong văn bản, tác giả viết “ Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không phải có một phương thuốc nào hết”. Từ nhận định trên, hãy viết một đoạn văn khoảng 10 câu nêu suy nghĩ của em về ý kiến đó.

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý:

Thể hiện rõ suy nghĩ của bản thân một cách hợp lý về quan điểm “Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không phải có một phương thuốc nào hết”.

+ Nêu ý kiến của bản thân.

+ Đưa ra lí giải hợp lí.

+ Có dẫn chứng.

+ Liên hệ, mở rộng, khẳng định quan điểm của bản thân

Có thể dựa theo gợi ý sau:

+ Quan điểm trên là rất đúng đắn: nỗi buồn sẽ vơi đi khi ta nhận được tình yêu thương từ  mọi người xung quanh.

+ Tình yêu thương khiến người được chia sẻ quên đi nỗi buồn đau.

+ Nó khiến họ cảm nhận được sự qua tâm, sự ấm áp từ người khác.

+ Nó cho họ sức mạnh để vượt qua những tiêu cực, buồn chán.

+ Nó khiến người với người sống yêu thương, ấm áp hơn, văn minh hơn.

+ Dẫn chứng: có thể lấy dẫn chứng từ câu chuyện hoặc những câu chuyện truyền cảm hứng trong cuộc sống (ví dụ: tình yêu thương của bé Sơn giúp nỗi buồn, cái tủi, cái buồn của bé Hiên trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” vơi bớt)

+ Liên hệ mở rộng, khẳng định: biết trao đi yêu thương, trân trọng tình yêu thương từ mọi người, cũng cần biết nỗ lực vượt qua nỗi buồn đau trong cuộc sống.

Có sự sáng tạo trong cách viết.

Câu 7

Câu tự luận

Viết bài văn nghị luận phân tích văn bản ở phần đọc hiểu.

Đáp án tham khảo

Lời giải của đề gốc để bạn tự đối chiếu; câu tự luận không tính điểm.

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận

- Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận văn học đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận cảm nhận về nhân vật Tâm và hình ảnh người mẹ trong đoạn trích truyện Trở về của Thạch Lam.

c. Triển khai vấn đề nghị luận

- Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

- HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

1. Mở bài:

- Giới thiệu khái quát về tác giả Sương Nguyệt Minh và văn bản “Cha tôi”.

- Nêu chủ đề chính: Tình cảm gia đình và hình tượng người cha - một người lính giàu tình yêu thương nhưng nghiêm khắc và kỉ luật.

2. Thân bài:

a. Hình tượng người cha:

* Hoàn cảnh và cuộc đời người cha:

- Là người lính thuộc thế hệ 5X, trải qua hơn 40 năm trong quân ngũ, từng tham gia chinh chiến từ miền Nam đến Campuchia.

- Lấy vợ và sinh con muộn do phải hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

* Tính cách và phẩm chất:

- Kỉ luật và nguyên tắc:

+ Thói quen sống theo kỉ luật quân đội: dậy sớm tập thể dục, yêu cầu cả nhà ngủ sớm.

+ Lối sống nề nếp, quy củ, luôn rèn luyện và kiểm soát thời gian sinh hoạt.

- Lo lắng và yêu thương gia đình:

+ Luôn lo lắng cho tương lai và lối sống của các con.

+ Tâm trạng bất an, sợ con cái đi vào con đường sai trái (nghiện hút, hư hỏng).

- Tình cảm dành cho các con:

+ Yêu thương con gái một cách dịu dàng, chăm sóc và dành cho chị Mai những kỷỉniệm ấm áp.

+ Nghiêm khắc và đòi hỏi nhiều hơn ở con trai vì muốn con trở thành người bản lĩnh, trưởng thành.

b. Sự đối lập trong nếp sống và suy nghĩ giữa cha và các thành viên trong gia đình:

- Sự khác biệt giữa cha và con trai:

+ Con trai sống tự do, không quen với kỷ luật khắt khe, thích chơi game và lướt web đến khuya.

+ Cảm thấy khó chịu trước sự can thiệp của cha nhưng vẫn có sự kính trọng ngấm ngầm.

- Sự đối lập giữa cha và các thành viên khác:

+ Mẹ thích vũ trường và cuộc sống giải trí hiện đại.

+ Chị Mai mê phim Hàn Quốc đến mức đùa rằng việc lấy chồng sẽ là cách “chạy trốn” khỏi sự nghiêm khắc của cha.

c. Tình cảm, kỉ niệm và sự hi sinh của người cha:

- Tình cảm dành cho con gái:

+ Nhẹ nhàng, âu yếm với con gái nhỏ. Những kỉ niệm tuổi thơ của chị Mai bên cha luôn in đậm trong tâm trí.

+ Hình ảnh cha trong bộ sắc phục nhà binh, dắt con đi dọc triền đê để lại dấu ấn sâu sắc.

- Sự hi sinh của người cha trong chiến tranh:

+ Đối với cha, nhiệm vụ quốc gia luôn đặt lên hàng đầu.

+ Khoảnh khắc chia tay đầy xúc động với vợ con khi trở lại chiến trường Campuchia: cha kìm nén tình cảm, cố gắng không nhìn lại để giữ vững tinh thần.

d. Tâm trạng, cảm xúc và cách nhìn nhận của người con về cha:

- Ban đầu, người con trai cảm thấy không thoải mái và phản đối sự nghiêm khắc của cha.

- Tuy nhiên, qua những kỉ niệm và sự hi sinh của cha, người con dần thấu hiểu và cảm nhận được tình yêu thương, trách nhiệm của một người lính đối với gia đình.

3. Kết bài:

- Khẳng định giá trị và ý nghĩa của văn bản trong việc khắc họa hình ảnh người cha – một người lính giàu tình yêu thương và trách nhiệm.

- Liên hệ với tình cảm gia đình và sự trân trọng đối với những bậc cha mẹ đã hi sinh cho gia đình và đất nước.

d. Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.

e. Sáng tạo

- Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng.                                                                                                           

- Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.