Đề thi cuối kì 1 Văn 7 Cánh diều (2023-2024) – Đề 4 (có đáp án)

I. ĐỌC – HIỂU (6 ĐIỂM)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu

Nhà thơ Hoàng Trung Thông viết bài thơ “Những cánh buồm” (năm 1962) và in trong tập thơ cùng tên năm 1964. Bài thơ thể hiện niềm mơ ước của tuổi thơ được đi đến những chân trời bao la phía trước. Từ niềm mơ ước ấy của con, tác giả đã giãi bày nỗi niềm của chính mình về những khát khao vẫn còn dang dở, muốn chuyển tiếp cho thế hệ tương lai thực hiện sau này. Chính nhờ ý tứ trong sáng, giản dị mà đằm sâu triết lí ấy, “Những cánh buồm” vẫn khắc khoải không nguôi trong mỗi hồn người.

Mở đầu bài thơ là không gian biển xanh, cát trắng và ánh mặt trời rực rỡ trên cao. Vũ trụ bừng sáng thênh thang khiến lòng người cũng vui tươi hớn hở. Cuộc đi bộ đồng hành trên bãi cát mịn sau đêm mưa rả rích giữa hai cha con hay đó là hành trình trong cuộc sống này của tất cả chúng ta ? Một cha, một con cứ thế bước đi “dưới ánh mai hồng” tuyệt đẹp. Ngộ nghĩnh trong nghệ thuật miêu tả, Hoàng Trung Thông đã viết những câu thơ đầu tiên thật tự nhiên: Hai cha con dắt đi trên cát/ Ánh mặt trời rực rỡ biển xanh.

Hai cái bóng, một “dài lênh khênh” của người cha đã trưởng thành, một của đứa con thơ bụ bẫm nên “tròn chắc nịch” giữa mênh mông bãi cát rộng dài của biển. Hình ảnh thơ đẹp quá, đẹp đến say lòng cùng với một giọng thơ vui tươi, trong sáng. Cứ thế, hai cha con bước đi trên cát ngắm nhìn biển khơi cho đến khi đứa con yêu lắc tay cha mình khẽ hỏi.

Cuộc chuyện trò thân mật giữa hai cha con bắt đầu từ câu hỏi ngây thơ mà đầy háo hức và thông minh của đứa trẻ khiến cho người cha không thể không trả lời. Lòng con đang sung sướng lẽ nào cha lại làm mất đi niềm vui thơ dại ấy? Lúc này, hình ảnh cánh buồm xuất hiện để người cha khơi gợi niềm mơ ước cho con: Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa/ Sẽ có cây, có cửa có nhà...  

 (Vietnam.net)

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?

Câu “Vũ trụ bừng sáng thênh thang khiến lòng người cũng vui tươi hớn hở.” thành phần được mở rộng bằng cụm chủ vị là thành phần nào?

Câu văn nào nêu bằng chứng mà người viết dẫn ra từ bài thơ “Những cánh buồm” của Hoàng Trung Thông?

Một cha, một con cứ thế bước đi “dưới ánh mai hồng” tuyệt đẹp. Từ “một” trong câu văn trên là từ loại nào?

Mối liên hệ giữa lí lẽ và bằng chứng trong bài viết trên có tác dụng như thế nào?

Câu: “Bài thơ thể hiện niềm mơ ước của tuổi thơ được đi đến những chân trời bao la phía trước” có vai trò gì trong đoạn văn 1?

Thông điệp mà văn bản trên muốn gửi gắm đến người đọc là gì?